ESTHETIEK VAN CIRCULAIRE ARCHITECUUR
Maandag 15 juni | 19.30 - 21.30 uur (inloop 19.15 uur) | KeileZaal, 1e verdieping Keilepand
In deze tijd wordt in het ontwerpen en in de bouw steeds vaker gebruikt van circulaire materialen. De esthetiek van circulaire architectuur wordt gekenmerkt door een eerlijke, vaak rauwe uitstraling waarbij hergebruikte materialen en demontabele constructies zichtbaar zijn. Het esthetische uitgangspunt verschuift van perfectie naar een "verhaal vertellend" ontwerp, waarbij materialen een tweede leven krijgen en de gebouwstructuur vaak aanpasbaar is.
Kenmerk van de circulaire esthetiek is onder andere de zichtbare herkomst. Materialen met een geschiedenis, zoals hergebruikte bakstenen, hout of staal, geven gebouwen een uniek karakter. Een ander specifiek element is de vaak demontabele detaillering. Verbindingen zijn vaak zichtbaar (bouten in plaats van lijm), wat een technische, robuuste esthetiek oplevert. Kenmerkend is ook de inzet van biobased materialen. Natuurlijke materialen zoals hout, hennep of stro zorgen voor een warme, organische uitstraling. Tot slot zijn flexibiliteit en modulariteit typerend voor circulaire architectuur. Ontwerpen die zich aanpassen aan de tijd, wat leidt tot modulaire gevels en open structuren. Tot slot is er vaak sprake van ‘waste-based design’. Het gebruik van afvalstromen als esthetisch basismateriaal, zoals in interieurs of gevelbekleding.
Verschillende vakmensen vertellen dit programma over hun ervaringen met circulair ontwerpen, materiaalkeuzes en ideeën over esthetiek en gaan daarna met elkaar in gesprek.
De volgende architecten delen vanuit hun diverse bureau’s visie, praktijken en specifieke vakkennis:
Nina Aalbers (Architectuur MAKEN / Rotterdam)
Josse Popma is mede-oprichter/architect bij PTSA in Leiden. Centrale vragen in het dagelijks werk zijn: hoe verandert architectuur als planetaire grenzen het uitgangspunt worden van onze ontwerpen? Kan hergebruik van materialen benut worden om tot een nieuwe, hoogwaardige esthetiek te komen? En leidt het toepassen van een CO2 budget tot een andere manier van het uitoefenen van ons vak? Dit zijn de vragen die PTSA zich de afgelopen jaren afvroegen en hebben geleid tot prijswinnende projecten als Biopartner 5 (eerste Paris Proof gebouw van Nederland), Kantoor vol Afval (voorbeeldproject voor hergebruik in renovatie voor het Rijksvastgoedbedrijf), het Circulair Warenhuis (Dutch Design Award 2022) en het boek Reuse to Reduce; over architecten als verzamelaars, bouwen als collagekunst en architectuur als een viering van het reeds bestaande.
Nina Aalbers is mede-oprichter van het Rotterdamse bureau Architectuur maken. Ze ontwerpen vanuit de filosofie dat afval niet bestaat. Biobased & Circulair dus. Gebouwen worden gemaakt met hernieuwbare, natuurlijke materialen (zoals hout, vlas of hennep) en gerecyclede grondstoffen. Hun projecten zijn ontworpen om energie op te wekken en extreme weersomstandigheden (zoals hoosbuien of hitte) op te vangen: Klimaatadaptief & Energiepositief. En het bureau streeft naar schoonheid door constructie, materialisatie en ecologie hand in hand te laten gaan: esthetiek van duurzaamheid.
Jan Jongert is mede-oprichter van Superuse Studios uit Rotterdam. Hij ontwerpt en bouwt met het team interieurs met lokale (rest)materialen en producten om op grondstoffen te besparen. Superuse is een wereldwijd architectenbureau dat gebruikmaakt van het contextuele potentieel voor design. Een ontwerp wordt niet beschouwd als het begin van een lineair, maar een circulair proces: een fase in een lopende cyclus van creëren en recreëren, gebruiken en hergebruiken. In Rotterdam zijn zij verantwoordelijk voor Wooncoöperatie 1555, Grondstoffenstation Afrikaander Wijkcoöperatie, Buitenplaats Brienenoord en in Utrecht voor een groot deel van Hof van Cartesius.
Reinder Bakker is samen met Hester van Dijk mede-oprichter van hun eigen bureau OvertredersW, dat de architectuur radicaal verandert door te experimenteren voor een duurzamere toekomst. Door architectuur demontabel en herbruikbaar te maken, door materialen te lenen en te leasen en door gebruik te maken van biobased en gerecyclede bronnen, ontwikkelen we een nieuwe kijk op bouwen. Het resultaat is een spectaculair, verrassend en bruikbaar ontwerp met een nieuwe esthetiek, met onder andere projecten als The Voice of Urban Nature (Almere Paviljoen), People’s Paviljoen (DDW Eindhoven), Paviljoen RAUM Bijlmerplein Utrecht en Brasserie 2050 Lowlands.
De moderatie van de avond is in handen van:
Folkert van Hagen (GroupA Architecten)
Sophie Duran (Gemeente Rotterdam - Adviseur Circulair & Sociaal Bouwen ~ M4H~Keilekwartier